السيد موسى الشبيري الزنجاني
7262
كتاب النكاح ( فارسى )
قطعاً و كذا لو زادت لزيادة السوق و تضمن النقص مع التلف دون الزيادة » ايشان ابتدا راجع به معيب مىگويد زوجه بايد عين را با أرش به زوج تحويل دهد و نصف العين با أرش ملك زوج مىشود . بعد صورت نوسان قيمت سوقيه را بيان مىكند و سپس به سراغ اصل مطلب مىرود كه اگر اصل عين در دست زوجه ناقص شد و تلف شد ، قيمت صحيح را بايد بپردازد و اما اگر زياده حاصل شده تلف شد ، همان را كه تحويل گرفته بود مىپردازد . نقد صاحب جواهر نسبت به عبارت قواعد مرحوم صاحب جواهر بخش اول عبارت قواعد را كه در مورد معيب شدن عين است نقل كرده و سپس مىگويد لو لا النص طبق قاعده همين بايد باشد و سپس مىفرمايد : « اما لو نقصت قيمته لتفاوت السعر كان له نصف العين قطعاً و كذا لو زادت قيمته لزيادة السوق و لكن فى القواعد بعد أن ذكر ذلك قال و تضمن اى الزوجة للزوج النقص أى للقيمة لتفاوت السعر مع التلف دون الزيادة يعنى اذا نقصت القيمة بعد القبض لنقصان السعر ثم تلفت العين ثم طلقها كان عليها رد نصف القيمة قبل القبض » و سپس مىفرمايد اين كلام علامه حرف درستى است ، منتها با مبناى مرحوم علامه سازگار نيست و تناقض گويى است . چون نظر مرحوم علامه در قيمت سوقيه اين بود كه بايد زوجه اقل الامرين از يوم العقد و يوم دفع مهر به او را حساب كند و بپردازد . مرحوم صاحب جواهر مىفرمايد علامه در عبارت فوق ( و تضمن النقص مع التلف دون الزيادة ) در مورد قيمت سوقيه نمىگويد كه بايد اقل الامرين از قيمت وقت عقد تا قيمت وقتى را كه به دست زوجه آمده ، در نظر گرفته شود بلكه مىگويد قيمت موقعى كه قبض مىكند بايد در نظر گرفته شود . و اين تناقض گويى است چون در يكى صحبت از اقل قيمت يوم الدفع و يوم العقد است و اما در جاى ديگر تعييناً يوم الدفع را گفته و صحبتى از اقل الامرين نشده است .